Нисэхийн хууль, бодлогын нэртэй мэргэжилтэн, доктор Рувантисса Абейратнегийн (Ruwantissa Abeyratne) туурвисан "Regulation of Air Transport: The Slumbering Sentinels" (Агаарын тээврийн зохицуулалт: Нойрсож буй харуулууд) ном нь олон улсын иргэний нисэхийн салбарын эрх зүйн шинэчлэл, өнөөгийн тулгамдсан асуудлуудыг хөндсөн шүүмжлэлт, судалгааны бүтээл юм.
Энэхүү номны гол агуулга болон онцлогийг дараах байдлаар хураангуйлан хүргэж байна.
1.Номны гол үзэл баримтлал, шүүмжлэл:
Номны үндсэн санаа нь Олон Улсын Иргэний Нисэхийн Байгууллага (ICAO) болон гишүүн орнуудын зохицуулагч байгууллагуудыг чиглэгддэг. Зохиолч тэднийг салбарын хурдацтай хөгжлөөс хоцрон, зөвхөн "мэдээлэл солилцох уулзалтын талбар" төдийхнөөр үйл ажиллагаагаа хязгаарлаж байна хэмээн шүүмжилж, тэднийг "нойрсож буй харуулууд" (slumbering sentinels) хэмээн зүйрлэсэн байдаг.
2.Хөндсөн гол сэдвүүд:
- Зохицуулалтын хоцрогдол: Нисэхийн салбар хувьсан өөрчлөгдөж, шинэ технологиуд нэвтэрч байгаа ч олон улсын эрх зүйн орчин (ялангуяа 1944 оны Чикагогийн конвенцын суурь тогтолцоо) хуучирсаар байгааг шинжилсэн.
- ICAO-ийн гүйцэтгэх үүрэг: ICAO нь НҮБ-ын бусад төрөлжсөн агентлагуудын адил дэлхийн агаарын тээврийг чиглүүлэгч, ирээдүйн чиг хандлагыг тодорхойлогч "луужин" байх ёстой бөгөөд зөвхөн захиргааны болон бичиг цаасны ажил хөөцөлдөхөөс гарах шаардлагатайг зөвлөдөг.
- Салбарын тулгамдсан асуудлууд: Номонд агаарын тээврийн аюулгүй байдал, аюулгүй ажиллагаа (Safety & Security), эдийн засгийн үр ашиг, байгаль орчны хамгаалал (нүүрстөрөгчийн ялгарал) болон улс орнуудын протекционист буюу өөрийн орны агаарын тээврийг хамгаалах бодлогын сөрөг талуудыг тусгасан.
3.Номны бүтэц:
Бүтээл нь агаарын тээврийн эдийн засаг ба эрх зүйн харилцан хамаарлыг харуулсан дараах үндсэн хэсгүүдээс бүрдэнэ.
- Олон улсын агаарын тээврийн хурдацтай өсөлт ба агаарын тээврийн компаниудын ашигт ажиллагааны зөрчил.
- Гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтад тулгарч буй хууль эрх зүйн саад тотгорууд.
- Зохицуулагч байгууллагууд зорчигчдын эрх ашгаас илүү үндэсний эрх ашгийг урд тавьж буй гажуудал.
Нисэхийн эрх зүйн чиглэлээр гүнзгийрүүлэн судалж буй оюутнууд, хуульчид болон салбарын бодлого тодорхойлогчдод заавал унших онол-практикийн чухал гарын авлагад тооцогддог.