ИНҮТ
Номын сан
Computational Intelligence in Integrated Airline Scheduling

 

"Computational Intelligence in Integrated Airline Scheduling" нь Германы Манхаймын их сургуулийн судлаач Тобиас Гроше (Tobias Grosche)-ийн туурвиж, 2009 онд алдартай Springer хэвлэлийн газраас гаргасан шинжлэх ухааны нарийн мэргэжлийн бүтээл юм.

Энэхүү ном нь агаарын тээврийн компаниудын үйл ажиллагааны хамгийн ээдрээтэй асуудал болох нислэгийн хуваарь төлөвлөлтийг хиймэл оюун ухаан болон тооцоолон бодох ухааны (Computational Intelligence) аргаар оновчлох тухай өгүүлдэг.
 
Номны гол агуулга, онцлогийг дараах байдлаар хураангуйлан хүргэж байна.
 
1.Үндсэн асуудал ба зорилго:
 
Агаарын тээврийн компанийн хувьд нислэгийн хуваарь нь ашиг орлогыг тодорхойлогч төв элемент байдаг. Хуваарь төлөвлөлтийг оновчтой хийхийн тулд маш олон харилцан хамааралтай дэд асуудлуудыг шийдвэрлэх шаардлагатай болдог. Номонд эдгээр асуудлыг нэгтгэн (integrated) шийдвэрлэх замаар үйл ажиллагааны ашгийг хамгийн өндөр түвшинд хүргэх аргыг эрэлхийлдэг.
 
2. Дэвшүүлсэн хоёр гол хандлага:
 
Уламжлалт практикт нислэгийн хуваарийг үе шаттайгаар, тусад нь шийдвэрлэдэг байсан бол энэ бүтээлд дараах хоёр хандлагыг харьцуулан танилцуулсан:
 

Дараалсан интеграцийн хандлага (Sequential Approach): Өмнөх уран зохиолуудад байсан дэд асуудлуудын загваруудыг сайжруулж, хооронд нь итератив (давтагдах) дарааллаар холбож, хуваарийг эхнээс нь зохиох уламжлалт загвар.

Нэгдсэн интеграцийн хандлага (Simultaneous Approach): Салангид байдаг дэд асуудлуудыг нэг дор, зэрэг оновчлох шинэлэг загвар

3.Нэгтгэн шийдвэрлэж буй дэд асуудлууд:

Нислэгийн хуваарь гаргахад дараах хүчин зүйлсийг цогцоор нь тооцдог:

Сүлжээний дизайн ба давтамж: Аль чиглэлд, хэдэн удаа нисэх.Нисэх онгоцны флот хуваарилалт (Fleet Assignment): Ямар чиглэлд ямар төрлийн онгоц илгээх.

Нисэх багийн хуваарь (Crew Scheduling): Нисгэгч, үйлчлэгч нарын ажиллах цаг, хуваарийг хууль журмын дагуу оновчлох

4.Тооцоолон бодох ухааны аргууд:

Асуудал нь математик анализын хувьд асар том (NP-hard) тул уламжлалт аргаар шийдэхэд хэтэрхий их хугацаа ордог. Тиймээс номонд Генетик алгоритм (Genetic Algorithms), Мета-хевристик (Meta-heuristics) болон хиймэл оюуны бусад ухаалаг хайлтын аргуудыг ашиглан оновчтой шийдлийг хурдан олох техникийг боловсруулсан байдаг.