Doc 10157 (PANS-MET) нь Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO) болон Дэлхийн цаг уурын байгууллага (WMO)-аас хамтран гаргасан, олон улсын нислэгийн цаг уурын үйлчилгээний нарийвчилсан журам, зааврыг агуулсан шинэ тулгуур баримт бичиг (ном) юм.
Энэхүү ном нь анхны хэвлэл (1st Edition) бөгөөд ICAO-ийн Зөвлөлөөс 2025 оны 4 дүгээр сард баталж, 2025 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдрөөс эхлэн дэлхий даяар албан ёсоор мөрдөгдөж эхэлсэн.
1.Номны үндсэн зорилго ба үүрэг:
- Нэмэлт тодотгол: ICAO-ийн "Аннекс 3" (Нислэгийн цаг уурын үйлчилгээ) стандартад заасан ерөнхий шаардлагуудыг практик дээр хэрхэн хэрэгжүүлэх нарийвчилсан үйл ажиллагааны зааварчилгаа болдог.
- Чиг үүргийн зааг ялгаа: Цаг уурын зохицуулалтын байгууллага (Мет хууль тогтоогч) болон үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагын (Мет провайдер) үүрэг хариуцлагыг нарийн зааглаж өгсөн.
2.Гол агуулга, зохицуулалтууд:
Doc 10157 номонд дараах чиглэлийн нислэгийн цаг уурын нарийн журмуудыг тусгасан байдаг:
- Цаг уурын мэдээлэл (METAR, SPECI, AUTO): Нисэх буудлууд дээр цаг уурын ажиглалт хийх, автомат систем ашиглан мэдээ дамжуулах үйл явц.
- Сансрын цаг агаар (Space Weather - SWX): Нислэгийн холбоо, навигацид нөлөөлөх сансрын цаг уурын мэдээллийн үйлчилгээ.
- Галт уулын үнс (Volcanic Ash - QVA): Олон улсын агаарын замуудад галт уулын идэвхжилийг хянах, тоон үзүүлэлтээр урьдчилан мэдээлэх журам.
- Дижитал шилжилт (IWXXM): Цаг уурын мэдээллийг олон улсад уламжлалт кодоор биш, орчин үеийн дижитал форматаар (IWXXM) солилцох үйл ажиллагааны загвар.
- Дэлхийн бүсийн урьдчилсан мэдээний систем (WAFS): Алсын зайн нислэгийн төлөвлөлтөд зориулсан мэдээллийн сан.
Иргэний нисэхийн салбарын дараах мэргэжилтнүүд, байгууллагуудад зориулагдсан:
3.Хэнд зориулагдсан бэ?
- Нислэгийн цаг уурын байгууллагууд (MET Providers)
- Цаг уурын синоптик инженерүүд: Нислэгийн цаг агаарын урьдчилсан мэдээ (TAF, SIGMET) болон сансрын цаг уур, галт уулын үнсний мэдээллийг олон улсын журмын дагуу бэлтгэхэд ашиглана.
- Ажиглагчид (MET Observers): Нисэх буудлын бодит цаг агаар (METAR, SPECI)-ийг ажиглах, автомат системийн (AUTO) үйл ажиллагааг зохицуулахад хэрэглэнэ.
- Агаарын тээвэрлэгчид ба Нисэх багийнхан (Airlines & Flight Crews)
- Агаарын хөлгийн дарга, нисгэгчид: Нислэгийн өмнөх шатанд цаг уурын мэдээллийг хэрхэн зөв уншиж, аюулгүй байдлаа хангахаа ойлгоход тусална.
- Нислэгийн диспетчерүүд (Flight Dispatchers): Олон улсын нислэгийн төлөвлөлтийг Дэлхийн бүсийн урьдчилсан мэдээний систем (WAFS)-ийн датад тулгуурлан хийхэд ашиглана.
- Нислэгийн хөдөлгөөний удирдлага (ATC)
- Нислэгийн удирдагчид: Агаарын хөлгүүдэд цаг агаарын аюултай үзэгдлийн мэдээллийг шуурхай дамжуулах, мэдээлэл солилцох үйл ажиллагааны стандартыг мөрдөхөд хэрэглэнэ.
- Иргэний нисэхийн удирдах байгууллагууд (Regulators)
- Иргэний нисэхийн ерөнхий газар (ИНЕГ) болон аудиторууд: Нислэгийн цаг уурын үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагын үйл ажиллагаа олон улсын стандартад нийцэж буй эсэхийг шалгах, дотоодын дүрэм журмыг шинэчлэхэд суурь болгож ашиглана.
- Мэдээллийн технологийн инженерүүд (IT & Data Experts)
- Цаг уурын мэдээллийг уламжлалт кодоос орчин үеийн дижитал формат (IWXXM) руу хөрвүүлэх, мэдээллийн системүүдийг хооронд нь холбох кодчлолыг хийхэд зориулагдсан.