Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (
ICAO)-ын
Хавсралт 6 (Annex 6 — Operation of Aircraft)-ын IV хэсэг (Part IV) нь Алсын удирдлагатай агаарын хөлгийн систем (Remotely Piloted Aircraft Systems - RPAS) буюу дроны олон улсын нислэг үйлдэх дүрэм, стандартыг зохицуулдаг шинэ бүлэг юм.
Энэхүү шинэ бүлэг (1 дүгээр хэвлэл) нь 2024 оны 3 дугаар сард батлагдаж, 2024 оны 7 дугаар сараас мөрдөгдөж эхэлсэн бөгөөд олон улсын түвшинд албан ёсоор хэрэгжиж байна.
Үндсэн зохицуулалтууд (Part IV):
Part IV нь олон улсын нислэг үйлдэх тусгай зөвшөөрөлтэй, Хавсралт 8-ын дагуу гэрчилгээжсэн RPAS-ын үйл ажиллагаанд хамаарах Стандарт болон Зөвлөмжүүдийг (SARPs) тусгасан байдаг. Үүнд:
- Нислэгийн үйл ажиллагаа: RPAS нислэгийг удирдах, төлөвлөх ерөнхий шаардлагууд.
- Тусгай зөвшөөрөл (ROC): Улс орнууд RPAS операторт Агаарын хөлгийн ашиглалтын гэрчилгээ (RPAS Air Operator Certificate) олгох зааварчилгаа.
- Хязгаарлалтууд: Техникийн болон нислэгийн гүйцэтгэлийн ашиглалтын хязгаарлалт.
- Төхөөрөмж ба баримт бичиг: Суулгасан байх ёстой хэмжих хэрэгсэл, навигацийн тоног төхөөрөмж болон шаардлагатай бичиг баримтууд.
- Техникийн үйлчилгээ: Дроны засвар үйлчилгээ, аюулгүй байдлыг хангах зааварчилгаа.
- Удирдах бүрэлдэхүүн: Алсын зайн нисгэгч (Remote flight crew) болон нислэгийн диспетчерүүдэд тавигдах шаардлага, нислэгийн цагийн хязгаарлалт.
Энэхүү олон улсын стандарт нь дараах 4 гол бүлэг хүмүүс болон байгууллагуудад шууд зориулагдсан.
1. Иргэний нисэхийн удирдах байгууллагууд (Үндэсний зохицуулагчид)
- Хэнд: Монгол Улсын Иргэний нисэхийн ерөнхий газар (ИНЕГ) зэрэг дэлхийн улс орнуудын нисэхийн захиргаанд.
- Зорилго: Дроны олон улсын нислэгийг зөвшөөрөх, хянах, тусгай зөвшөөрөл (гэрчилгээ) олгох дотоодын хууль, дүрмээ боловсруулахад суурь заавар болгон ашиглана.
2. Мэргэжлийн болон арилжааны RPAS (Дрон) оператор компаниуд
- Хэнд: Улс дамнасан ачаа тээвэр, холын зайн тандалт, шинжлэх ухааны судалгаа зэрэг чиглэлээр олон улсын агаарын зайд дрон нисгэх сонирхолтой компаниудад.
- Зорилго: Тэд олон улсын нислэг үйлдэхийн тулд ямар шаардлага хангасан байх ёстойг (RPAS Air Operator Certificate авах) зааж өгнө.
3.Алсын зайн нисгэгчид болон Нислэгийн багийнхан (Remote Crew)
- Хэнд: Алсын удирдлагатай агаарын хөлгийн мэргэжлийн нисгэгч (Remote Pilot), нислэгийн диспетчер, инженер техникийн ажилтнуудад.
- Зорилго: Тэдний ажлын цаг, амралт, нислэгийн бэлтгэл хангалт болон олон улсын зэрэг дэв, лицензийн стандартыг тодорхойлно.
4. Дрон үйлдвэрлэгчид болон Засвар үйлчилгээний байгууллагууд
- Хэнд: Олон улсын иргэний нисэхийн стандартад нийцсэн том хэмжээний дрон, удирдлагын станц (Remote Pilot Station) зохион бүтээж буй үйлдвэрлэгчдэд.
- Зорилго: Системийн аюулгүй байдал, техник үйлчилгээний хөтөлбөрийг ямар түвшинд байлгах шаардлагыг харуулна.
Товчхондоо, хэрэв та улс дамнасан, эсвэл иргэний нисэхийн том онгоцны замд орж ажиллах мэргэжлийн дроны нислэг зохион байгуулах гэж байгаа бол энэ дүрэм танд зориулагдсан. Харин дотооддоо, жижиг дрон (жишээ нь: DJI Mavic) сонирхогчийн түвшинд нисгэдэг бол Монгол Улсын дотоодын ИНД-102 журмыг дагах ёстой.