ИНҮТ
Номын сан
Annex 16 /Environmental Protection/ Volume 3

ИКАО (Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага)-ын Хавсралт 16 (Annex 16) "Байгаль орчныг хамгаалах" стандартын 3 дугаар боть (Volume III) нь "Агаарын хөлгийн нүүрсхүчлийн хийн (CO2) ялгаруулалт"-ыг зохицуулдаг. Энэхүү ботиор олон улсын иргэний нисэхийн салбарт ашиглагдаж буй нисэх онгоцнуудын түлшний хэмнэлтийг сайжруулах, хүлэмжийн хийн ялгаруулалтыг бууруулах дэлхийн нэгдсэн стандартыг тогтоосон байдаг. 

Үндсэн зорилго ба хамрах хүрээ:
 
  • Нүүрсхүчлийн хийн сертификатжуулалт: Шинээр зохион бүтээгдэж буй болон үйлдвэрлэгдэж буй агаарын хөлгүүдэд CO2 ялгаруулалтын зөвшөөрөгдөх хэмжээний гэрчилгээ (сертификат) олгох шаардлагыг тусгасан.
  • Түлшний ашиглалтын үр ашиг: Онгоцны жин болон туулах зайд харьцуулсан түлшний зарцуулалтыг хэмжих олон улсын нэгдсэн аргачлалыг заадаг.
  • Хэрэгжих хугацаа: Анх 2017 онд батлагдаж, шинэ загварын том хэмжээний зорчигч тээврийн болон ачааны онгоцнуудад үе шаттайгаар мөрдөгдөж эхэлсэн.
ИКАО-ын Хавсралт 16, 3 дугаар боть (Annex 16, Volume III) нь иргэний нисэхийн салбарын дараах дөрвөн үндсэн бүлэг оролцогчдод зориулагдсан, тэдгээрийн үйл ажиллагаанд шууд мөрдөгддөг эрх зүйн баримт бичиг юм.
 
1. Нисэх онгоц үйлдвэрлэгчид (Aircraft Manufacturers)
  • Хэнд: Boeing, Airbus, Embraer, Bombardier зэрэг дэлхийн томоохон үйлдвэрлэгчид болон тэдгээрийн инженерүүдэд.
  • Зориулалт: Шинэ төрлийн нисэх онгоц зохион бүтээх, үйлдвэрлэхдээ CO2 ялгаруулалтыг зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс хэтрүүлэхгүй байх, түлшний хэмнэлттэй хөдөлгүүр, аэродинамикийн шийдэл ашиглах техникийн заавар болдог.
2. Иргэний нисэхийн удирдах байгууллагууд (Civil Aviation Authorities)
  • Хэнд: Улс орнуудын нисэхийн зохицуулах байгууллагууд (тухайлбал, Монгол Улсын Иргэний Нисэхийн Ерөнхий Газар - ИНЕГ, АНУ-ын FAA, Европын EASA зэрэг).
  • Зориулалт: Тухайн улсын нутаг дэвсгэрт бүртгэгдэж буй эсвэл нислэг үйлдэж буй агаарын хөлгүүдэд "Байгаль орчны гэрчилгээ" (Environmental Certification) олгох, хяналт тавих дүрэм журам боловсруулахад ашигладаг.
3. Агаарын тээвэрлэгчид буюу Иргэний агаарын компаниуд (Airlines)
  • Хэнд: МИАТ, Хүннү Эйр, Аэро Монголиа болон дэлхийн бусад бүх агаарын тээврийн компаниудад.
  • Зориулалт: Шинээр онгоц худалдаж авах эсвэл түрээслэхдээ олон улсын байгаль орчны стандартад нийцсэн, ирээдүйд торгууль, хязгаарлалтад орохгүй агаарын хөлгийг сонгоход чиглүүлэг болдог.
4. Байгаль орчны аудит, гэрчилгээжүүлэлтийн байгууллагууд (Auditors & Certification Bodies)
  • Хэнд: Нисэхийн салбарын хүлэмжийн хийн ялгаруулалтыг хэмждэг, баталгаажуулдаг хараат бус шинжээчдэд.
  • Зориулалт: Онгоцны түлшний зарцуулалт болон CO2-ын хэмжээг олон улсын нэгдсэн аргачлалын дагуу үнэн зөв тооцоолоход ашигладаг.