ИНҮТ
Номын сан
Annex 10 /Aeronautical Telecommunications/ Volume 1

ICAO Annex 10 (Хавсралт 10) буюу "Нисэхийн цахилгаан холбоо" (Aeronautical Telecommunications)-ын 1-р боть (Volume 1) нь олон улсын иргэний нисэхийн агаарын хөлгүүдийг нислэгийн бүх шатандаа аюулгүй зорчиход ашигладаг Радио навигацийн төхөөрөмжүүдийн (Radio Navigation Aids) техникийн стандарт, шаардлагуудыг зохицуулсан үндсэн баримт бичиг юм.

1.Үндсэн зорилго ба үүрэг:
 
Энэхүү ботийн гол зорилго нь дэлхийн аль ч улсад ашиглагдаж буй нисэхийн радио навигацийн системүүд нэгдсэн нэг стандарттай байх, хоорондоо ямар нэгэн сааталгүй (interoperable) ажиллах нөхцөлийг бүрдүүлэхэд оршино. Үүнд Олон Улсын Иргэний Нисэхийн Байгууллагаас (ICAO) баталсан Олон улсын стандарт болон зөвлөмжүүд (SARPs) багтдаг.
 
2.Зохцуулдаг гол системүүд:
 
Нэгдүгээр ботид дараах навигацийн системүүдийн техникийн үзүүлэлт, цахилгаан тэжээл, давтамж, дохионы шинж чанар болон хяналтын (monitoring) стандартуудыг зааж өгсөн байдаг.
  • GNSS (Global Navigation Satellite System): Хиймэл дагуулын навигацийн системүүд (GPS, GLONASS гэх мэт).
  • ILS (Instrument Landing System): Хэрэгслээр буулгах систем (Агаарын хөлгийг манантай, үзэгдэх орчин хязгаарлагдмал үед зурваст аюулгүй буулгах төхөөрөмж).
  • VOR (VHF Omnidirectional Radio Range): Хэт богино долгионы тал бүр тийш чиглүүлэх радио маяк.
  • DME (Distance Measuring Equipment): Алс зайн хэмжүүр (Агаарын хөлгөөс газрын станц хүртэлх зайг тодорхойлох).
  • NDB (Non-Directional Radio Beacon): Чиглэлгүй радио маяк.
  • MLS (Microwave Landing System): Богино долгионы буултын систем.

3.Бүтэц ба агуулга:

Агуулгын хувьд дараах техникийн нарийн үзүүлэлтүүдийг тусгадаг.
  1. Давтамжийн хуваарилалт: Төхөөрөмжүүдийн ажиллах радио долгионы зурвас.
  2. Дохионы шинж чанар: Радио долгионоор дамжуулж буй мэдээллийн модуляци болон кодлол.
  3. Найдвартай байдал ба Хяналт: Төхөөрөмжийн хэвийн ажиллагааг газраас хэрхэн тасралтгүй хянах шаардлагууд.
ICAO Annex 10, Volume 1 нь иргэний нисэхийн аюулгүй байдал, холбоо, навигацийн техникийн бэлэн байдлыг хангадаг дараах мэргэжилтнүүд болон байгууллагуудад зориулагдсан.
 
1. Нисэхийн инженер, техникийн ажилтнууд (ATSEP)
  • Хэн бэ: Газрын холбоо, навигаци, ажиглалтын (CNS) тоног төхөөрөмжийн инженерүүд.
  • Яагаад: Радио маяк (ILS, VOR, DME)-нуудын дохионы нарийвчлалыг тохируулах, техникийн засвар үйлчилгээ хийхдээ энэ стандартыг ягштал баримталдаг.
2. Иргэний нисэхийн удирдах байгууллагууд (Regulatory Authorities)
  • Хэн бэ: Монгол улсын хувьд Иргэний Нисэхийн Ерөнхий Газар (ИНЕГ) болон түүний байцаагчид.
  • Яагаад: Улсын хэмжээнд ашиглаж буй навигацийн төхөөрөмжүүд олон улсын шаардлага хангаж буй эсэхийг шалгах, гэрчилгээжүүлэх, дүрэм журам (манай улсын хувьд ИНД-171, ИНД-175 гэх мэт) боловсруулахад суурь болгон ашигладаг.
3. Агаарын навигацийн үйлчилгээ үзүүлэгчид (ANSP)
  • Хэн бэ: Нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын алба, Холбоо, навигаци, ажиглалтын албад.
  • Яагаад: Агаарын хөлгүүдэд аюулгүй, найдвартай навигацийн дохиог тасралтгүй дамжуулах үйл ажиллагааг зохион байгуулахад ашиглана.
4. Тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгчид (Manufacturers)
  • Хэн бэ: Нисэхийн радио маяк, системүүдийг үйлдвэрлэдэг дэлхийн компаниуд (Thales, Indra, Selex гэх мэт).
  • Яагаад: Шинэ төхөөрөмж зохион бүтээх, үйлдвэрлэхдээ дэлхийн аль ч улсын онгоц хүлээж авч чадах урсгал, давтамж, кодоор ажилладаг байхаар тооцож, энэ ботийн стандартын дагуу үйлдвэрлэдэг.
5. Нислэгийн шалгалтын баг (Flight Inspection Crew)
  • Хэн бэ: Газрын төхөөрөмжүүдийн дохиог агаарт зөв цацагдаж буйг тусгай тоноглогдсон онгоцоор нисэж шалгадаг нисгэгч, инженерүүд.
  • Яагаад: Агаарт хэмжсэн дохионы үзүүлэлтүүд (хүлцэх алдааны хэмжээ) Annex 10-т заасан хязгаарт байна уу гэдгийг тулгаж дүгнэлт гаргадаг.