ИКАО-ын Хавсралт 2 (Annex 2 - Rules of the Air) буюу "Нислэгийн дүрэм" нь Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (
ICAO)-аас гаргасан, агаарын хөлгийн нислэг үйлдэх болон маневрлах үндсэн журмыг тогтоосон
олон улсын заавал биелүүлэх стандарт юм. Энэхүү дүрэм нь газрын тээврийн "Замын хөдөлгөөний дүрэм"-тэй адил бөгөөд агаарт ослоос сэргийлэх, нислэгийн аюулгүй байдлыг хангахад ашиглагддаг.
1. Үйлчлэх хүрээ:
- Хил хязгааргүй: Нээлттэй тэнгис (High seas) болон аль нэг улсын харьяалалд хамаарахгүй агаарын зайд ямар нэгэн үл хамаарах зүйлгүйгээр шууд мөрдөгдөнө.
- Улс орнуудын нутаг дэвсгэр дээр: Тухайн улсын үндэсний хууль тогтоомжтой зөрчилдөөгүй тохиолдолд олон улсын бүх агаарын хөлөг дагаж мөрдөх үүрэгтэй.
2. Дүрмийн үндсэн ангилал:
Хавсралт 2-т заасан дүрмүүд нь үндсэн гурван хэсэгт хуваагддаг:
- Ерөнхий дүрэм (General Rules):
- Агаарын хөлгийг аюултай, хариуцлагагүй байдлаар жолоодохыг хориглох.
- Төвөгтэй нөхцөл байдалд замаа тавьж өгөх дараалал (Right-of-way).
- Нислэгийн төлөвлөгөө (Flight Plan) гаргах, мэдүүлэх журам.
- Шүдэнзэн нислэгийн дүрэм (Visual Flight Rules - VFR):
- Нисгэгч гаднах орчныг өөрийн нүдээр харж, баримжаалан нислэг үйлдэх нөхцөл.
- Цаг агаарын үзэгдэх орчин хангалттай сайн (VMC) үед мөрдөнө.
- Хэрэгслийн нислэгийн дүрэм (Instrument Flight Rules - IFR):
- Цаг агаарын байдал муу, үзэгдэх орчин хязгаарлагдмал (IMC) үед ашиглах дүрэм.
- Нисгэгч зөвхөн агаарын хөлгийн бүхээг дэх хэмжих хэрэгсэл болон агаарын хөдөлгөөний удирдлагын (ATC) зааврын дагуу нислэг үйлдэнэ.
3. Нисгэгчийн хариуцлага:
- Агаарын хөлгийн дарга (Pilot-in-command) нь Нислэгийн дүрмийг ягштал биелүүлэх эцсийн хариуцлагыг хүлээнэ.
- Хүний амь нас, агаарын хөлгийн аюулгүй байдлыг хамгаалах яаралтай нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд нисгэгч энэхүү дүрмээс хазайх эрхтэй.
Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-ын "Нислэгийн дүрэм" буюу Annex 2 нь агаарын зайд үйл ажиллагаа явуулж буй дараах үндсэн мэргэжилтнүүд болон байгууллагуудад зориулагдсан болно.
1. Агаарын хөлгийн дарга (Мандатын дагуу)
- Агаарын хөлгийн дарга (Pilot-in-Command): Нислэгийн явцад Annex 2-ын дүрмийг үг дуугүй дагаж мөрдөх хамгийн анхны бөгөөд гол хариуцлагатан юм. Нислэгийн бэлтгэл үеэс эхлэн хөлгийг газардах хүртэлх бүх шийдвэрийг энэ дүрмийн дагуу гаргана.
2. Нислэгийн үйл ажиллагааны баг хамт олон
- Нисэх багийн гишүүд: Хоёрдугаар нисгэгч болон нислэгийн инженерүүд үүрэгт ажлаа гүйцэтгэхдээ энэ дүрмийг баримтална.
- Агаарын хөдөлгөөний удирдагч (ATC): Агаарын хөлгүүдэд зөвшөөрөл олгох, хоорондын зайг барих, мөргөлдөхөөс сэргийлэх зааварчилгааг Annex 2-ын стандартын дагуу өгдөг.
3. Нисэхийн байгууллагууд болон Төр засаг
- Иргэний нисэхийн ерөнхий газар (ИНЕГ): Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээрх үндэсний нислэгийн дүрмийг олон улсын Annex 2 стандарттай уялдуулан боловсруулж, хяналт тавихад ашигладаг.
- Агаарын хөлөг өмчлөгч, ашиглагч компаниуд: Иргэний агаарын тээврийн компаниуд (МИАТ гэх мэт) болон хувийн нисдэг тэрэг, дрон эзэмшигчид үйл ажиллагааны заавраа энэхүү дүрмийн дагуу зохиодог.