Annex 1 (Personnel Licensing) нь Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO)-аас гаргасан Чикагогийн конвенцын Хавсралт 1 буюу Нисэхийн мэргэжилтнүүдийн үнэмлэх, зэрэг, гэрчилгээ олгох дүрмийг зохицуулдаг стандарт ба зөвлөмжүүдийн хураангуй ном юм.
1.Номны үндсэн зорилго:
- Аюулгүй байдлыг хангах: Олон улсын хэмжээнд нисэх багийн гишүүд болон газрын ажилтнуудын мэдлэг, ур чадварт ижил түвшний өндөр шалгуур тогтооно.
- Гэрчилгээг харилцан хүлээн зөвшөөрөх: Нэг улсад олгосон нисэхийн үнэмлэхийг ICAO-ын гишүүн бусад орнууд хүчин төгөлдөрт тооцох суурь нөхцөл болдог.
2.Номд багтдаг гол агуулгууд:
- Нисгэгчдийн үнэмлэх: Хувийн (PPL), арилжааны (CPL), болон агаарын тээврийн (ATPL) нисгэгчийн үнэмлэх олгох шалгуур.
- Бусад багийн гишүүд: Штурман, бортын инженер, бортын холбоочны зэрэг дэв.
- Газрын мэртийн ажилтнууд: Агаарын хөлгийн техникийн үйлчилгээний инженер (AMT), нислэгийн удирдагч (ATC), нислэгийн диспетчер нарт тавигдах шаардлага.
- Эрүүл мэндийн шалгуур: Нисэхийн мэргэжилтнүүдийн эрүүл мэндийн үзлэг, баталгаажуулалтын ангилал (Medical Assessments).
- Цахим үнэмлэх (EPL): Сүүлийн үеийн нэмэлт өөрчлөлтөөр нисэхийн үнэмлэхийг цахим хэлбэрээр олгох олон улсын стандарт.
Annex 1 (Personnel Licensing) ном нь нисэхийн салбарт ажиллаж буй, эсвэл энэ салбарт хөл тавихаар бэлтгэгдэж буй дараах 5 үндсэн бүлэг хүмүүст зориулагдсан.
1. Нисэхийн удирдах ба зохицуулах байгуулагууд
- Иргэний нисэхийн ерөнхий газар (ИНЕГ): Үндэсний хэмжээнд нисэхийн хууль тогтоомж, дүрмийг (жишээ нь, ИНД-61, ИНД-65 гэх мэт) боловсруулах, олон улсын стандартад нийцүүлэхэд ашиглана.
- Шалгалтын байцаагч нар: Нисэхийн мэргэжилтнүүдээс онол болон практикийн шалгалт авч, үнэмлэх олгох зөвшөөрөл өгөхдөө энэ дүрмийг мөрдөнө.
2. Агаарын хөлгийн багийн гишүүд (Нисэх бүрэлдэхүүн)
- Нисгэгчид: Хувийн, арилжааны, болон иргэний агаарын тээврийн нисгэгч болоход тавигдах нас, боловсрол, нислэгийн цаг, ур чадварын шалгуурыг мэдэхэд хэрэгтэй.
- Бортын инженер, штурман, холбоочид: Өөрсдийн мэргэжлийн зэрэг, гэрчилгээг хүчин төгөлдөр байлгах, шинэчлэх шаардлагыг харна.
3. Газрын тусгай мэргэжилтнүүд
- Нислэгийн удирдагчид (ATC): Агаарын хөдөлгөөнийг удирдах эрх, зэрэглэл авах шалгуураа тодорхойлно.
- Агаарын хөлгийн засвар үйлчилгээний инженерүүд (AMT/AME): Онгоцны бүрэн бүтэн байдлыг шалгаж, нислэгт гаргах гарын үсэг зурах эрх бүхий инженерүүдийн мэдлэг, дадлагын шаардлагыг зохицуулна.
- Нислэгийн диспетчерүүд (Flight Dispatchers): Нислэгийн төлөвлөлт, хяналт хийх мэргэжилтнүүдийн бэлтгэгдсэн байх ёстой стандарт.
4. Нисэхийн сургууль, сургалтын төвүүд
- Багш, сургалтын менежерүүд: Олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн нисгэгч, инженерүүдийг бэлтгэхийн тулд хичээлийн хөтөлбөр, сургалтын төлөвлөгөөгөө энэ номд заасан хамгийн бага шаардлагад нийцүүлж боловсруулдаг.
5. Нисэхийн эмнэлгийн эмч нар
- Нисэхийн нарийн мэргэжлийн эмч нар (AME): Нисгэгч болон нислэгийн удирдагчдын эрүүл мэндийг 1, 2 эсвэл 3-р ангиллын (Medical Assessment) шалгуураар үзэж, дүгнэлт гаргахад гол удирдамж болгон ашигладаг.